หมวดที่ 3เรื่องที่ 6 จาก 32หน้า 170
กลไกเบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม: โมเดลฟ็อกก์
- สุข–ทุกข์
- หวัง–กลัว
- ยอมรับ–ปฏิเสธ
- เวลา · เงิน
- แรงกาย
- แรงคิด
- เข้ากับกิจวัตร
- จำเอง
- สิ่งรอบตัว
- กิจวัตรเดิม
× หมายถึงต้องมีครบทั้ง 3 ในจังหวะเดียวกัน ขาดอย่างใดอย่างหนึ่ง พฤติกรรมไม่เกิด · โมเดลของ BJ Fogg นักวิจัยจาก Stanford (2009) ฉบับแรกเรียก P ว่า Trigger
กราฟ: แกนตั้ง แรงจูงใจ (ต่ำ ถึง สูง), แกนนอน ความสามารถ (ทำยาก ถึง ทำง่าย). เหนือเส้น: เตือนแล้วทำ. ใต้เส้น: เตือนแล้วไม่ทำ. 12 ช่อง. 3 ช่อง.
ทีมโปรเจกต์ธนาคาร แรงจูงใจเท่าเดิม แค่ย่อฟอร์มอัปเดตงานจาก 12 ช่องเหลือ 3 ช่อง ก็ข้ามเส้นไปอยู่ฝั่ง “เตือนแล้วทำ”
ยังไม่ทำ แก้ตรงไหนก่อน
หัวข้อที่มีชื่อว่า “ยังไม่ทำ แก้ตรงไหนก่อน”ไล่ตรวจตามลำดับที่ Fogg แนะนำ
- ตัวเตือน มีอะไรบอกไหมว่า “ทำตอนนี้” ถ้าไม่มี ให้ตั้งแจ้งเตือน หรือดีกว่านั้นคือผูกกับกิจวัตรเดิม
- ความสามารถ เหมือนโซ่ ข้อที่อ่อนที่สุดตัดสินทั้งเส้น แก้ข้อนั้นให้ง่ายขึ้น เช่น ตัดขั้นตอน ย่อฟอร์ม
- แรงจูงใจ เติมเป็นอย่างสุดท้าย เพราะขึ้นลงทุกวัน เช่น เล่าให้ทีมเห็นว่าอัปเดตสั้น ๆ ของเขาทำให้ลูกค้าไม่ต้องโทรตามงาน
ตัวอย่าง: PM โปรเจกต์ระบบขอสินเชื่อออนไลน์ของธนาคารต้องใช้ความคืบหน้ารายวันไปทำรายงานส่งลูกค้าทุกสัปดาห์ จึงขอให้นักพัฒนาและ QA อัปเดตไฟล์กลางทุกเย็น แต่ทำกันไม่กี่คน เพราะครึ่งทีมทำสปรินต์ของแอปจองคิวควบไปด้วย พอถึงเย็นก็ลืม เธอไม่ประกาศซ้ำว่า “เรื่องนี้สำคัญนะ” แต่ตั้งข้อความเตือนในกลุ่ม LINE ของโปรเจกต์ตอน 16:45 และย่อฟอร์มจาก 12 ช่องเหลือ 3 ช่อง: เสร็จอะไร ติดอะไร พรุ่งนี้ทำอะไร สัปดาห์ต่อมาเกือบทุกคนอัปเดตครบ
จะสร้างนิสัยใหม่ ใช้สูตร นิสัยจิ๋ว (Tiny Habits) ของ Fogg คือผูกสิ่งเล็กจิ๋วไว้หลังกิจวัตรเดิม เช่น “หลังจากเปิดบอร์ดงานตอนเช้า ฉันจะเขียนงานสำคัญที่สุดของวัน 1 ข้อ” แล้วชมตัวเองทันที ความรู้สึกดีช่วยให้นิสัยติด
อ่านต่อ: การเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ · วินัยสู่เสรีภาพ · การควบคุมตนเอง