บริหารกลยุทธ์การแข่งขันขององค์กร: การวิเคราะห์ SWOT

SWOT วาง ตัวเรา กับ สนามแข่ง ไว้ในตารางเดียว แต่ 4 ช่องนี้ยังไม่ใช่กลยุทธ์ จนกว่าคุณจะเขียนด้วยข้อเท็จจริง แล้วจับคู่ออกมาเป็นแผนที่ลงมือได้

SWOT ของบริษัทเรา

ช่วยเรา

ฉุดเรา

ภายใน · เราคุมได้

ภายนอก · เราคุมไม่ได้

ภายใน · เราคุมได้ · ช่วยเรา

จุดแข็งStrengths

เราชนะคู่แข่งตรงไหน

• เคยทำระบบนัดหมายให้โรงพยาบาลเอกชน 3 แห่ง
• ลูกค้า 9 ใน 10 รายต่อสัญญาดูแลระบบ (MA)
• แอปจองคิวเชื่อม LINE และมีซัพพอร์ตภาษาไทย

ภายใน · เราคุมได้ · ฉุดเรา

จุดอ่อนWeaknesses

เราแพ้คู่แข่งตรงไหน

• รายได้ 70% มาจากลูกค้าโปรเจกต์แค่ 3 ราย
• นักพัฒนาถูกยืมไปงานโปรเจกต์ แอปจองคิวเลื่อนเวอร์ชันใหม่บ่อย

ภายนอก · เราคุมไม่ได้ · ช่วยเรา

โอกาสOpportunities

ข้างนอกมีอะไรให้คว้า

• คลินิกและร้านเสริมสวยรับจองผ่าน LINE มากขึ้น
• หน่วยงานรัฐเร่งเปิดบริการออนไลน์

ภายนอก · เราคุมไม่ได้ · ฉุดเรา

อุปสรรคThreats

ข้างนอกมีอะไรคุกคามเรา

• แอปจองคิวจากต่างชาติตัดราคา
• ค่าจ้างนักพัฒนาอาวุโสขึ้นทุกปี

แต่ละช่องมีคำถามนำ ตามด้วยคำตอบของบริษัทซอฟต์แวร์ราว 40 คน ที่รับทำระบบให้ลูกค้า และขายแอปจองคิวกับระบบเงินเดือนของตัวเอง

ทำ SWOT ให้คม

• เขียนเป็นข้อเท็จจริง “ลูกค้าพอใจ” ยังลอย ๆ ส่วน “ลูกค้า 9 ใน 10 รายต่อ MA” นำไปใช้ต่อได้
• มองผ่านสายตาลูกค้า จุดแข็งคือสิ่งที่ลูกค้าเห็นว่าเราทำได้ดีกว่าคู่แข่ง ไม่ใช่แค่สิ่งที่เราภูมิใจ
• O กับ T คือสิ่งที่เราคุมไม่ได้ “เปิดแพ็กสำหรับคลินิกทันตกรรม” เป็นสิ่งที่เราจะทำ จึงไม่ใช่โอกาส โอกาสคือ “คลินิกรับจองออนไลน์มากขึ้น”
• ใช้เครื่องมือช่วยหา ไล่หา S และ W ตามห่วงโซ่คุณค่า หา O และ T ด้วย PEST แล้วถามลูกค้า presales และทีมซัพพอร์ตที่คุยกับผู้ใช้ทั้งสองผลิตภัณฑ์ทุกวัน
• ช่องละไม่เกิน 5 ข้อ เรียงข้อที่สำคัญที่สุดไว้ก่อน

จับคู่เป็นกลยุทธ์ด้วย TOWS

ตาราง TOWS ของ Heinz Weihrich (1982) จับคู่ปัจจัยภายในกับภายนอกจนได้ 4 แนวกลยุทธ์ ทุกข้อต้องชี้กลับไปที่รายการจริงใน SWOT ได้

ตาราง TOWS ของบริษัทเรา

จุดแข็ง (S)

จุดอ่อน (W)

โอกาส (O)

อุปสรรค (T)

โอกาส (O) · จุดแข็ง (S)

SO: รุก

ใช้จุดแข็งคว้าโอกาส

• ต่อยอดระบบนัดหมายของโรงพยาบาล เป็นแพ็กคลินิกในแอปจองคิว

โอกาส (O) · จุดอ่อน (W)

WO: ปรับ

ใช้โอกาสแก้จุดอ่อน

• ตั้งทีมแอปจองคิวถาวรที่ไม่ถูกยืม เพื่อคว้าร้านที่หันมารับจองออนไลน์

อุปสรรค (T) · จุดแข็ง (S)

ST: กัน

ใช้จุดแข็งรับมืออุปสรรค

• ชูการเชื่อม LINE และซัพพอร์ตภาษาไทย แทนการลดราคาสู้แอปต่างชาติ

อุปสรรค (T) · จุดอ่อน (W)

WT: ถอย

ลดจุดอ่อน เลี่ยงอุปสรรค

• ไม่รับโปรเจกต์ที่ขึ้นระบบจริงชนรอบปล่อยเวอร์ชันใหญ่ จะได้ไม่ต้องรีบจ้างคนเพิ่ม

สีบอกท่าที: เขียว = ได้เปรียบทั้งในและนอก · เหลือง = ได้ด้านหนึ่ง เสียด้านหนึ่ง · แดง = เสียเปรียบทั้งในและนอก

อย่าทำทุกช่องพร้อมกัน เลือก 1–2 ข้อที่ทำได้จริงและเห็นผลเร็ว แล้วกำหนดเจ้าของงานกับวันเริ่ม บริษัทเราเริ่มจากแพ็กคลินิก (SO) และทีมแอปจองคิวถาวร (WO) เพราะแพ็กคลินิกใช้โค้ดระบบนัดหมายเดิมได้มาก และทีมถาวรเริ่มได้ในสปรินต์หน้า CEO ให้ PO แอปจองคิวเป็นเจ้าของงานแพ็กคลินิก

ข้อควรระวัง

• SWOT คือภาพถ่าย ณ วันที่ทำ ตลาดเปลี่ยนตลอด ทบทวนทุก 6–12 เดือน หรือเมื่อมีเรื่องใหญ่ เช่น ลูกค้าโปรเจกต์รายใหญ่ไม่ต่อสัญญา
• ข้อเดียวอาจเป็นได้สองด้าน ขนาดราว 40 คนทำให้บริษัทคล่องตัว (S) แต่ก็รับโปรเจกต์ใหญ่พร้อมกันได้น้อย (W) เขียนให้ชัดว่าหมายถึงด้านไหน

จำให้ขึ้นใจ

แข็งเจอโอกาส รุก · อ่อนเจอโอกาส ปรับ · แข็งเจออุปสรรค กัน · อ่อนเจออุปสรรค ถอย

อ่านต่อ: การวิเคราะห์ PEST · ห่วงโซ่คุณค่า · กลยุทธ์พื้นฐานของพอร์ตเตอร์