ทบทวนปัญหาจากแก่นแท้: หลักการคิดจากพื้นฐานแรก

คนส่วนใหญ่แก้ปัญหาแบบ เทียบเคียง คือทำตามคนอื่นแล้วปรับนิดหน่อย การคิดจาก พื้นฐานแรก (First Principles) ปอกความเชื่อแบบ “ใคร ๆ ก็ทำกัน” ออกจนเหลือแก่นแท้ที่พิสูจน์ได้ แล้วสร้างทางแก้ใหม่จากตรงนั้น

ปอกให้ถึงแก่น

แก่นแท้First principles

ความเชื่อแฝงAssumptions

วิธีที่ทำกันอยู่Convention

1. 1
   แก่นแท้ First principles

   ความจริงพื้นฐานที่พิสูจน์ได้ และแยกย่อยต่อไม่ได้แล้ว เช่น สิ่งที่ผู้ใช้ต้องการจริง ต้นทุนจริงของงาน

2. 2
   ความเชื่อแฝง Assumptions

   ข้อสมมติที่ไม่เคยมีใครตั้งคำถาม เช่น “ต้องสร้างใหม่ทั้งระบบ” “ต้องใช้คนเยอะ”

3. 3
   วิธีที่ทำกันอยู่ Convention

   ตั้งราคาตามที่เคยทำในโปรเจกต์ก่อน ๆ หรือทำตามคู่แข่ง (การคิดแบบเทียบเคียง)

ปอกจากชั้นนอกเข้าหาแก่น แล้วสร้างทางแก้ใหม่จากแก่นออกมา

คิดจากแก่นใน 3 ขั้น

• ระบุความเชื่อเดิม “เราทำแบบนี้เพราะพิสูจน์แล้ว หรือเพราะใคร ๆ ก็ทำ”
• แตกปัญหาจนเหลือแก่นแท้ ถาม “ทำไม” และ “จริงหรือ” ซ้ำ ๆ จนเหลือแต่สิ่งที่พิสูจน์ได้
• สร้างทางแก้ใหม่จากแก่น “ถ้ามีแค่ความจริงเหล่านี้ เราจะเริ่มใหม่อย่างไร”

ตัวอย่าง: ทีม presales กำลังจะเสนอระบบนัดหมายและคิวให้ลูกค้าเครือโรงพยาบาลเอกชน ในราคา 15 ล้านบาท ใช้เวลา 9 เดือน เพราะโปรเจกต์ก่อน ๆ สร้างใหม่ทั้งระบบทุกครั้ง แต่ Tech Lead ถาม “จริงหรือ” ซ้ำ ๆ จนเหลือแต่แก่น: คนไข้ต้องจองช่วงเวลา ได้เลขคิว และได้รับแจ้งเตือนเมื่อใกล้ถึงคิว ส่วนเจ้าหน้าที่ต้องเห็นคิวของวันนี้ ทั้งหมดนี้แอปจองคิวของบริษัททำได้อยู่แล้ว ส่วนที่ใหม่จริงมีแค่การเชื่อมกับระบบเวชระเบียนของโรงพยาบาล ข้อเสนอใหม่จึงปรับแอปจองคิวแล้วเพิ่มตัวเชื่อม ในราคา 8 ล้านบาท ใช้เวลา 4 เดือน ถูกลงเกือบครึ่ง และได้งานนี้มา

วิธีนี้ใช้แรงคิดมาก เหมาะกับปัญหาใหญ่หรือปัญหาที่ติดมานาน ส่วนงานประจำ คิดแบบเทียบเคียงก็พอ

จำให้ขึ้นใจ

ปอกให้ถึงแก่น แล้วสร้างใหม่จากแก่น — อย่าถามว่าใครทำอย่างไร ให้ถามว่าอะไรจริง

อ่านต่อ: วิธีคิดเชิงสมมติฐาน · 12 รูปแบบความคิด · 10 วิธีคิดเชิงลึก