8 วิธี สร้างแรงจูงใจและขวัญกำลังใจให้พนักงานอย่างมีประสิทธิภาพ

ขวัญกำลังใจ คือบรรยากาศที่ทั้งทีมรู้สึกร่วมกัน ส่วน แรงจูงใจ คือไฟในตัวแต่ละคน สองเรื่องนี้แก้คนละวิธี และควรซ่อมขวัญก่อนเติมไฟ เพราะถ้าทีมรู้สึกว่าไม่ยุติธรรม คำปลุกใจจะฟังเหมือนประชด

ซ่อมขวัญ 4 วิธี เติมไฟ 4 วิธี

ขวัญกำลังใจ: บรรยากาศของทีมMorale

แก้ที่ระบบและบรรยากาศ ได้ผลกับทุกคนพร้อมกัน

• ยุติธรรม

  แบ่งงาน ประเมินผล และให้รางวัลอย่างโปร่งใส ใครทำมากได้มาก

• ขจัดเรื่องกวนใจ

  แก้งานล้นมือ เครื่องมือเสีย และขั้นตอนซ้ำซ้อน ก่อนเริ่มปลุกใจ

• ปลอดภัยที่จะพูด

  ถามได้ ค้านได้ ยอมรับผิดได้ โดยไม่ถูกประจาน

• ฉลองและช่วยกัน

  ฉลองชัยชนะเล็ก ๆ ของทีม และช่วยกันในวันที่งานหนัก

แรงจูงใจ: ไฟในตัวแต่ละคนMotivation

จุดทีละคน ตามสิ่งที่แต่ละคนให้ค่า

• งานมีความหมาย

  เล่าให้เห็นว่างานนี้ช่วยใคร และเปลี่ยนอะไร

• อิสระในวิธีทำ

  ตกลงเป้าให้ชัด แล้วให้เขาเลือกวิธีไปให้ถึงเอง

• ได้เติบโต

  งานท้าทายขึ้นทีละขั้น มีโค้ช และเห็นเส้นทางก้าวหน้า

• ชมให้ถูกจุด

  ชมเร็ว เจาะจง และบอกผลที่เกิดจากงานของเขา

ขวัญกับแรงจูงใจ ต่างกันอย่างไร

ขวัญกำลังใจเหมือน อากาศในห้อง ทุกคนหายใจร่วมกัน เรื่องไม่ยุติธรรมเพียงเรื่องเดียวก็ทำให้ทั้งทีมอึดอัดได้ ส่วนแรงจูงใจเหมือน ไฟของแต่ละคน บางคนมีไฟเพราะได้เรียนรู้ บางคนมีไฟเพราะเห็นว่างานช่วยคนได้จริง

ทฤษฎีสองปัจจัยของ Frederick Herzberg อธิบายว่าทำไมต้องแยก: ขาด ปัจจัยค้ำจุน คนจะบ่น แต่เติมให้ครบก็แค่หยุดบ่น ความอยากทุ่มเทมาจาก ปัจจัยจูงใจ อีกชุดหนึ่ง วิธีซ่อมขวัญจึงใกล้กับปัจจัยค้ำจุน ส่วนวิธีเติมไฟใกล้กับปัจจัยจูงใจ

ทฤษฎีสองปัจจัยของ Herzberg

ปัจจัยค้ำจุน (Hygiene)

• นโยบายและการบริหารของบริษัท
• การกำกับดูแลของหัวหน้า
• ความสัมพันธ์กับหัวหน้าและเพื่อนร่วมงาน
• สภาพการทำงาน
• เงินเดือน
• ความมั่นคงในงาน

ปัจจัยจูงใจ (Motivators)

• ความสำเร็จ
• การได้รับการยอมรับ
• ตัวงานที่น่าสนใจ
• ความรับผิดชอบ
• ความก้าวหน้า
• การเติบโต

จาก The Motivation to Work (Herzberg และคณะ, 1959) · งานวิจัยรุ่นหลังยังถกเถียงเรื่องวิธีศึกษา และพบว่าเงินจูงใจได้ในบางงาน

เริ่มจากตรงไหนก่อน

เริ่มจากซ่อมขวัญ ถ้าเครื่องมือยังพังหรืองานยังแบ่งไม่ยุติธรรม งานท้าทายจะถูกมองว่าเป็นภาระเพิ่ม และคำชมจะฟังเป็นแค่คำหวาน ลองถามทีม 2 ข้อ แล้วลงมือแก้สัปดาห์ละ 1 เรื่อง

• “อะไรทำให้งานของคุณยากเกินจำเป็น” คำตอบคือรายการซ่อมขวัญ
• “งานแบบไหนทำให้คุณมีพลัง” คำตอบบอกว่าจะเติมไฟให้แต่ละคนอย่างไร

ตัวอย่าง: ทีม 9 คนที่พัฒนาแอปจองคิวขวัญกำลังใจตก เพราะการทดสอบอัตโนมัติล้มแบบสุ่มเกือบครึ่งหนึ่งของรอบ และเวรรับเหตุวันหยุด (on-call) ของระบบนัดหมายที่บริษัทดูแลให้เครือโรงพยาบาลเอกชนตามสัญญาดูแลระบบ (MA) ตกอยู่กับนักพัฒนา 3 คนเดิมทุกครั้ง Engineering Manager ซ่อมขวัญก่อน: กันไว้ 1 สปรินต์เพื่อแก้การทดสอบที่ผลไม่นิ่ง เปิดตารางเวรให้ทุกคนเห็นและเวียนกันเท่า ๆ กัน และให้หยุดชดเชย 1 วันหลังเข้าเวรวันหยุด แล้วจึง เติมไฟ: อ่านข้อความจากร้านที่ใช้แอปจองคิวให้ทีมฟังทุกเช้าวันจันทร์ เช่น “เดือนนี้ไม่มีลูกค้าลืมนัดเลย” และชวนนักพัฒนาที่รู้จักระบบดีที่สุดมาออกแบบการแจ้งเตือนชุดใหม่ 3 เดือนต่อมา ไม่มีใครลาออก และเวลาแก้ระบบล่มลดจาก 40 นาทีเหลือ 15 นาที

เมื่อจะเติมไฟด้วยคำชม ดูวิธีพูดใน ชมเชยแบบ FFC และวิธีชมให้ตรงใจแต่ละคนใน การชื่นชมพนักงาน

จำให้ขึ้นใจ

ขวัญดี คนอยู่ · ใจมีไฟ คนสู้
ซ่อมขวัญให้ทั้งทีมก่อน แล้วค่อยเติมไฟทีละคน

อ่านต่อ: 8 วิธีสร้างแรงจูงใจ · 4 ขั้นปลุกไฟพนักงาน · พีระมิดของมาสโลว์